บทนำ
พระคัมภีร์เป็นคำตรัสของพระเจ้า ซึ่งแบ่งเป็นสองภาค. ในภาคแรกคือในพันธสัญญาเดิมนั้น พระเจ้าตรัสโดยเหล่าผู้เผยพระวจนะ ส่วนในภาคที่สองคือในพันธสัญญาใหม่นั้น พระองค์ตรัสในพระบุตร (ในตัวตนของพระบุตร, ฮร.1:1–2). ภาคที่สองนี้ประกอบด้วยกิตติคุณสี่เล่ม, หนังสือกิจการ, หนังสือจดหมาย, และหนังสือวิวรณ์. ขณะที่พระบุตรทรงอยู่ในเนื้อหนัง พระองค์ก็เริ่มตรัสแล้วในกิตติคุณสี่เล่ม. หลังจากที่ทรงเป็นขึ้นแล้ว พระองค์ก็ยังตรัสต่อไปในฐานะที่ทรงเป็นพระวิญญาณนั้นผ่านเหล่าอัครทูต (ดู ยฮ.16:12–14). ดังนั้นพันธสัญญาใหม่จึงเป็นถ้อยคำที่พระบุตรตรัสแก่เรา คือการนำตัวของพระองค์มาหล่อเลี้ยงแก่เราในฐานะที่เป็นชีวิตและทุกสิ่ง เพื่อเราจะกลายเป็นพระกายของพระองค์ เป็นการสำแดงของพระองค์ ซึ่งก็คือคริสตจักร.
พระคัมภีร์เป็นหนังสือแห่งชีวิต. ชีวิตนี้ก็คือตัวตนที่มีชีวิตของพระคริสต์โดยไม่ได้ลดน้อยไปแม้แต่นิดเดียว. ในพันธสัญญาเดิมได้บรรยายว่าพระคริสต์คือผู้ที่จะเสด็จมานั้น. แต่ในพันธสัญญาใหม่ พระองค์ผู้ถูกทำนายไว้ว่าจะเสด็จมานั้นได้เสด็จมาแล้ว. ดังนั้นพันธสัญญาใหม่จึงเป็นการสำเร็จเป็นจริงของพันธสัญญาเดิม. เซนต์ออกัสตินเคยกล่าวไว้ว่า พันธสัญญาใหม่ถูกบรรจุไว้ในพันธสัญญาเดิม และพันธสัญญาเดิมก็ถูกสำแดงออกมาในพันธสัญญาใหม่. สองพันธสัญญานี้จริงๆ แล้วก็เป็นหนึ่งเดียวกัน โดยได้เปิดเผยถึงบุคคลผู้หนึ่งซึ่งเป็นชีวิตของเรา.
คำนำของพันธสัญญาใหม่
คริสเตียนแทบทุกคนล้วนรู้สึกอึดอัดใจกับหน้าแรกที่อยู่ในพันธสัญญาใหม่. เพราะในหน้าแรกนี้มีชื่ออยู่มากมายซึ่งออกเสียงได้ยากมาก. แต่หน้านี้คือส่วนแรกของพันธสัญญาใหม่. ไม่ว่าจะเป็นบทประพันธ์ประเภทใด คำนำและคำลงท้ายย่อมมีความสำคัญเสมอ. มีคริสเตียนอยู่มากมายที่มาอ่านพันธสัญญาใหม่โดยข้ามส่วนแรกของมัดธายบทที่ 1 ไปเริ่มอ่านจากข้อ 18. ในพันธสัญญาใหม่ของเขาดูเหมือนจะไม่มีข้อความใน มธ.1:1–17 อยู่ด้วย. แต่ขอบพระคุณพระเจ้าสำหรับพระคำที่อุดมสมบูรณ์ในส่วนนี้! ลำดับวงศ์ของพระคริสต์คือบทคัดย่อของพันธสัญญาเดิมทั้งเล่ม โดยได้ครอบคลุมทุกเรื่อง เว้นแต่ 10 บทครึ่งในตอนต้นของหนังสือเยเนซิศเท่านั้น. ถ้าเราอยากรู้ความหมายของลำดับวงศ์นี้ เราก็ต้องรู้จักพันธสัญญาเดิมทั้งเล่ม.
รูปภาพที่มีชีวิตของพระคริสต์
เราต้องมาพูดถึงพันธสัญญาใหม่สักเล็กน้อย. พันธสัญญาใหม่เป็นรูปภาพที่มีชีวิตของบุคคลผู้หนึ่ง. บุคคลผู้นี้ช่างอัศจรรย์ยิ่งนัก. พระองค์ทรงเป็นทั้งพระเจ้าและมนุษย์. พระองค์ก็คือการผสมกลมกลืนระหว่างพระเจ้ากับมนุษย์ เพราะในพระองค์นั้น พระนิสัยของพระเจ้าและนิสัยของมนุษย์ได้ผสมกลมกลืนกัน. พระองค์ทรงเป็นกษัตริย์ และพระองค์ก็ทรงเป็นทาสด้วย. พระองค์ช่างอัศจรรย์ยิ่งนัก!
ไม่มีมนุษย์คนใดเคยกล่าวถ้อยคำอย่างที่พระองค์ตรัสมาก่อน คือเป็นถ้อยคำที่ล้ำลึกแต่ก็ชัดเจนมาก. ตัวอย่างเช่น พระเยซูตรัสว่า “เราเป็นอาหารแห่งชีวิต” (ยฮ.6:35) และ “เราเป็นความสว่างของโลก” (8:12). ทั้งเพลโตและขงจื๊อต่างก็เป็นนักปราชญ์ที่ยิ่งใหญ่ และคนทั้งปวงต่างก็ชื่นชมต่อสิ่งที่พวกท่านเคยกล่าวไว้. แต่ทั้งสองท่านก็ไม่อาจพูดว่า “เราเป็นความสว่างของโลก.” ไม่มีใครอีกแล้วที่จะสามารถพูดว่า “เราเป็นชีวิต” หรือ “เราเป็นทางนั้น” หรือ “เราเป็นความเที่ยงแท้” (14:6). ถ้อยคำเหล่านี้ล้วนเป็นประโยคที่สั้นและเรียบง่าย เช่น “เราเป็น” หรือ “เราเป็นซึ่งเราเป็น” แต่ก็เป็นถ้อยคำที่ยิ่งใหญ่และล้ำลึก. ท่ามกลางเรามีใครบ้างที่อาจพูดว่า “เราเป็นความสว่างของโลก” หรือ “เราเป็นชีวิต”? ถ้าพูดอย่างนี้ เราต้องถูกส่งไปโรงพยาบาลรักษาโรคจิตอย่างแน่นอน. แต่พระเยซูกลับสามารถตรัสถ้อยคำเหล่านี้ได้. พระองค์ช่างยิ่งใหญ่จริงๆ!
สี่ชีวประวัติของบุคคลผู้เดียว
พระเยซูทรงครอบคลุมสรรพสิ่ง ทรงมีหลายแง่มุม. ไม่มีผู้ใดสามารถสรรหาถ้อยคำเพื่อบรรยายออกมาเป็นภาษาให้หมดสิ้นได้ว่าพระองค์เป็นใครหรือเป็นอะไร. ในประวัติศาสตร์ที่ผ่านมานั้น ยังมีใครอีกที่มีชีวประวัติเขียนบรรยายเกี่ยวกับเขาไว้ถึงสี่เล่ม แต่ละเล่มล้วนแตกต่างกัน? แม้พันธสัญญาใหม่จะเป็นหนังสือที่สั้น แต่ก็เริ่มต้นด้วยชีวประวัติสี่เล่มของบุคคลผู้เดียว ด้วยหนังสือสี่เล่มที่บอกให้เรารู้ถึงชีวิตของพระคริสต์.
พวกเราแต่ละคนต่างก็มีสี่ด้านคือ ด้านหน้า, ด้านหลัง, ด้านขวา, และด้านซ้าย. ถ้าท่านมองดูข้าพเจ้าจากด้านหน้า ท่านจะเห็นเจ็ดรูบนใบหน้าของข้าพเจ้า. แต่ถ้าข้าพเจ้าหันหลังให้ท่าน ท่านก็จะไม่เห็นรูเหล่านั้นเลย. ที่ด้านขวาของข้าพเจ้ามีรูเล็กๆ อยู่รูหนึ่ง และที่ด้านซ้ายก็มีรูเล็กๆ อีกรูหนึ่ง. ถ้าท่านต้องการสร้างสำเนารูปภาพของข้าพเจ้าอย่างเที่ยงตรง ท่านก็ต้องถ่ายรูปข้าพเจ้าไปให้หมดทุกด้าน. นี่ก็เหมือนกับสิ่งที่พันธสัญญาใหม่กระทำไว้ทุกประการ.
เหตุใดเราจึงมีกิตติคุณถึงสี่เล่ม? นั่นเป็นเพราะพระคริสต์มีแง่มุมที่สำคัญอยู่อย่างน้อยสี่ด้าน. พระคริสต์ช่างยิ่งใหญ่จริงๆ! เนื่องจากพระองค์ทรงครอบคลุมสรรพสิ่งและอุดมสมบูรณ์จนหาที่สุดไม่ได้ พระองค์จึงต้องมีชีวประวัติอยู่หลายเล่ม. มัดธาย, มาระโก, ลูกา, และโยฮันได้นำเสนอพระคริสต์ในแง่มุมที่แตกต่างกัน เพราะผู้เขียนแต่ละคนก็เป็นคนที่ไม่เหมือนกัน. ยกตัวอย่างเช่น มัดธายเป็นคนเก็บภาษี. ท่ามกลางชาวยิวในสมัยโบราณนั้น คนเก็บภาษีย่อมถูกผู้อื่นดูถูกเหยียดหยาม. แต่มัดธายก็ได้เป็นผู้เขียนชีวประวัติเล่มแรกของพระคริสต์. มาระโกเป็นคนธรรมดา ส่วนลูกาเป็นนายแพทย์และเป็นชาวต่างชาติ. ในตอนแรก โยฮันก็เป็นชาวประมงธรรมดาสามัญคนหนึ่ง แต่สุดท้ายเขาได้กลายเป็นอัครทูตผู้สูงวัยที่มากด้วยประสบการณ์. แต่ละคนจึงเขียนชีวประวัติที่แตกต่างกันเกี่ยวกับพระคริสต์องค์เดียวกัน. บุคคลที่มีชีวิตผู้นี้จำเป็นต้องมีชีวประวัติอยู่หลายเล่ม.
การขยายใหญ่ขึ้นของพระคริสต์
หนังสือกิจการคือการขยายใหญ่ขึ้นของบุคคลที่อัศจรรย์ผู้นี้ เป็นการแผ่กิ่งก้านของพระคริสต์ผู้ครอบคลุมสรรพสิ่ง. พระคริสต์ผู้นี้ได้แผ่ขยายจากบุคคลผู้เดียวไปสู่ผู้คนนับพันนับหมื่นคน. เดิมพระองค์คือพระคริสต์ที่เป็นปัจเจกชน แต่ในกิจการ พระองค์ทรงกลายเป็นพระคริสต์แห่งกลุ่มชน. ต่อจากกิจการก็มีหนังสือจดหมาย ซึ่งได้ให้คำจำกัดความถึงมนุษย์แห่งจักรวาลที่ยิ่งใหญ่และอัศจรรย์ผู้นี้อย่างครบบริบูรณ์. พระคริสต์ทรงเป็นศีรษะ ส่วนคริสตจักรก็เป็นพระกาย. พระคริสต์และคริสตจักรนี้ก็คือมนุษย์แห่งจักรวาล. สุดท้ายก็มาถึงหนังสือวิวรณ์ซึ่งเป็นการสำเร็จสุดยอดแห่งพันธสัญญาใหม่. หนังสือเล่มนี้ให้เรามองเห็นรูปภาพที่ครบบริบูรณ์ของพระกาย–พระคริสต์ ซึ่งก็คือพระคริสต์ที่เป็นปัจเจกชนซึ่งได้ผสมรวมกันกับทุกอวัยวะของพระองค์เพื่อจะกลายเป็นกรุงเยรูซาเล็มใหม่.
ลำดับของกิตติคุณสี่เล่ม
ให้เรากลับมาดูกิตติคุณสี่เล่ม. ถ้าให้ข้าพเจ้าเป็นคนเรียงลำดับกิตติคุณสี่เล่มนี้ ข้าพเจ้าคงจะเอากิตติคุณโยฮันมาไว้เป็นอันดับแรก. คริสเตียนหลายคนอ่านพระคัมภีร์โดยเริ่มจากโยฮัน จากนั้นจึงค่อยไปอ่านลูกา, มาระโก, และมัดธาย. ทัศนคติของมนุษย์นั้นตรงกันข้ามกับทัศนคติอันศักดิ์สิทธิ์. ทัศนคติอันศักดิ์สิทธิ์เริ่มต้นด้วยมัดธายแล้วมุ่งหน้าไปจนถึงโยฮัน แต่แนวคิดของมนุษย์กลับเริ่มต้นด้วยโยฮันแล้วค่อยย้อนกลับไปหามัดธาย. หลายคนอ่านพันธสัญญาใหม่โดยเริ่มจากโยฮัน เพราะหนังสือโยฮันช่างดีจริงๆ เป็นหนังสือแห่งชีวิต. เมื่ออ่านโยฮันจบแล้ว เราก็ไปอ่านลูกาต่อ เพราะลูกาเป็นหนังสือที่เกี่ยวกับพระผู้ช่วยให้รอดซึ่งได้บอกให้เรารู้ถึงตัวอย่างของผู้คนมากมายที่ได้รับความรอด. แน่นอนว่าเล่มต่อไปที่เราจะอ่านก็คือมาระโก เพราะหนังสือมาระโกทั้งสั้นและง่าย. คนทั่วไปมักจะอ่านมัดธายเป็นอันดับสุดท้ายเพราะหนังสือมัดธายยากและลับลึกเกินไป. ไม่ใช่แค่บทที่ 1 เท่านั้นที่เข้าใจได้ยาก อุปมาต่างๆ ในบทที่ 13 และคำพยากรณ์ในบทที่ 24—25 ก็ยากด้วย. ส่วนบทที่ 5, 6, 7 ซึ่งเป็นคำเทศนาบนภูเขาก็ยิ่งยากเป็นพิเศษ เพราะไม่มีใครปฏิบัติตามนั้นได้เลย! ถ้าท่านตบแก้มขวาของข้าพเจ้า ข้าพเจ้ายังต้องหันแก้มซ้ายให้ท่านตบด้วย. ถ้าท่านบังคับให้ข้าพเจ้าเดินไปหนึ่งกิโลเมตร ข้าพเจ้ายังต้องเดินสองกิโลเมตร. ถ้าท่านเอาเสื้อในของข้าพเจ้าไป ข้าพเจ้ายังต้องเอาเสื้อคลุมของข้าพเจ้าให้ท่านด้วย. เรื่องอย่างนี้มันเกินไป! มีแต่พระเยซูเท่านั้นที่ทำได้! ด้วยเหตุนี้หลายคนจึงเรียงมัดธายไว้เป็นอันดับสุดท้าย. หนังสือโยฮันนั้น เราทั้งรักและให้ความล้ำค่า. ในโยฮัน พระเยซูทรงเป็นทุกสิ่ง ส่วนเราก็ไม่ต้องทำอะไรเลย. ดังนั้นเราจึงชอบหนังสือโยฮัน แต่ไม่ชอบหนังสือมัดธาย. เราอาจไม่พูดอย่างนี้ออกมาตรงๆ แต่ในใจของเราก็มีความรู้สึกอย่างนี้. อย่างไรก็ตาม การเรียงลำดับอันศักดิ์สิทธิ์ย่อมดีที่สุด และพระเจ้าก็ทรงวางมัดธายไว้เป็นลำดับแรก.
เค้าโครงสำคัญ
เราต้องมองเห็นเค้าโครงสำคัญของหนังสือทุกเล่มในพระคัมภีร์. สำหรับมัดธาย เค้าโครงสำคัญก็คือ
พระคริสต์คือพระยะโฮวาพระเจ้าที่ทรงกลายเป็นเนื้อหนังมาเป็นกษัตริย์–พระผู้ช่วยให้รอด ซึ่งได้เสด็จมาก่อตั้งอาณาจักรแห่งสวรรค์ทั้งหลาย (การปกครองฝ่ายสวรรค์) โดยการช่วยพลไพร่ของพระองค์ให้รอดจากความบาป (แห่งการเป็นกบฏ) โดยการตายและการเป็นขึ้นของพระองค์.
แนวคิดศูนย์กลาง
เรายังต้องค้นหาแนวคิดศูนย์กลางของหนังสือทุกเล่มในพระคัมภีร์ด้วย. สำหรับมัดธาย แนวคิดศูนย์กลางคือ
พระคริสต์ในฐานะพระเยซู (พระยะโฮวาพระผู้ช่วยให้รอด) และอิมมานูเอล (พระเจ้าอยู่กับเรา) ทรงเป็นกษัตริย์, ผู้ให้บัพติศมา, ความสว่าง, อาจารย์, ผู้เยียวยารักษา, ผู้ให้อภัย, เจ้าบ่าว, ผู้เลี้ยง, สหาย, สติปัญญา, การพักสงบ, ผู้ที่ยิ่งใหญ่กว่าพระวิหาร, ดาวิดแท้, เจ้าแห่งวันซะบาโต, ผู้ที่ยิ่งใหญ่กว่าโยนา, ผู้ที่ยิ่งใหญ่กว่าซะโลโม, ผู้หว่าน, เมล็ดพันธุ์, ผู้ป้อนเลี้ยง, ขนมปัง, เศษขนมปังที่อยู่ใต้โต๊ะ, พระคริสต์นั้น, พระบุตรของพระเจ้าผู้ทรงพระชนม์อยู่, ศิลาสำหรับคริสตจักร, ผู้ก่อสร้างคริสตจักร, ผู้ก่อตั้งอาณาจักร, โมเซในปัจจุบันนี้, เอลียาในปัจจุบันนี้, ศิลาหัวมุมก้อนแรก, องค์พระผู้เป็นเจ้า, ผู้เป็นขึ้น, ผู้มีอำนาจ, และผู้ที่สถิตอยู่กับพลไพร่ของพระองค์ตลอดไปในการเป็นขึ้น.
พระคริสต์ที่อยู่ในหนังสือมัดธายนั้นช่างอุดมสมบูรณ์ยิ่งนัก อุดมสมบูรณ์ยิ่งกว่าพระคริสต์ที่อยู่ในหนังสือโยฮันอีก. ในฐานะพระเยซูและอิมมานูเอล พระองค์ยังเป็นสิ่งอื่นๆ อีก 33 ประการต่อเรา. เราต้องรับสุขพระองค์และมีส่วนในพระองค์. เราต้องมีประสบการณ์ต่อพระองค์ในด้านต่างๆ เหล่านี้ซึ่งอยู่ในการเป็นขึ้น ไม่ใช่อยู่ในสภาพธรรมชาติ. พระองค์ทรงเป็นผู้ดำรงอยู่ตลอดไป. มัดธายเริ่มต้นด้วย “พระเจ้าอยู่กับเรา” และลงท้ายด้วย “ดูเถิด เราจะสถิตอยู่กับท่านทั้งหลายทุกๆ วันจนกว่าจะสิ้นยุคสมัยนี้.” ช่างดีเลิศยิ่งนัก!
วงศ์ตระกูลและฐานันดรของกษัตริย์
I. ลำดับวงศ์ของพระองค์
ในกิตติคุณสี่เล่มนี้ มีเพียงสองเล่มเท่านั้นที่มีลำดับวงศ์คือ มัดธายและลูกา. มัดธายบอกเราว่า พระเยซูทรงเป็นเชื้อพระวงศ์ที่แท้จริง ทรงเป็นผู้สืบราชบัลลังก์ตามกฎหมาย. บุคคลเช่นนี้ย่อมต้องมีลำดับวงศ์เพื่อบอกให้รู้ถึงต้นกำเนิดและการสืบสายลงมาของพระองค์. ลูกานำเสนอว่าพระเยซูเป็นมนุษย์ที่ถูกต้องและปกติ. ในการแสดงให้เห็นว่าพระเยซูเป็นมนุษย์ที่ถูกต้อง ก็จำเป็นต้องมีลำดับวงศ์เช่นเดียวกัน. ในมาระโก พระเยซูถูกบรรยายว่าเป็นทาส คือผู้ที่ถูกขายไปเป็นทาส. ทาสย่อมไม่จำเป็นต้องมีลำดับวงศ์ ดังนั้นมาระโกจึงไม่ได้บันทึกลำดับวงศ์ของพระองค์. โยฮันบอกเราว่าพระเยซูทรงเป็นพระเจ้า. “เมื่อเดิมนั้น พระคำเป็นอยู่แล้ว ... และพระคำนั้นเป็นพระเจ้า.” พระองค์จึงไม่มีทั้งจุดเริ่มต้นและการสืบสายลงมา. พระองค์ทรงเป็นนิรันดร์ ไม่มีวันเริ่มต้นและการสิ้นสุดแห่งชีวิต (ฮร.7:3). เมื่อเดิมนั้นก็มีพระเจ้าแล้ว! ดังนั้นถ้าโยฮันกล่าวถึงลำดับวงศ์ของพระองค์ก็คงจะเป็นเรื่องที่ไร้สาระ.