3 โยฮัน บทที่ 1
หัวข้อหลัก: การหนุนใจผู้ที่ร่วมงานในด้านหลักความจริง
ผู้เขียน: โยฮัน ซึ่งเป็นผู้อาวุโส (ข้อ 1).
เวลาที่เขียน: หลังจากที่ได้เขียนหนังสือจดหมายฉบับที่สองไปแล้ว. ดูบทนำใน หนังสือจดหมายของโยฮันฉบับที่หนึ่งและสอง.
สถานที่เขียน: สถานที่เดียวกันกับที่ใช้เขียนหนังสือจดหมายฉบับที่สอง. ดูบทนำ ในหนังสือจดหมายของโยฮันฉบับที่สอง.
ผู้รับ: คาโย (ข้อ 1 และคำอธิบาย 2).
I. คำนำ
ข้อ 1-4
ข้อ 1-4
1. ความรักที่อยู่ในความสัตย์จริง
ข้อ 1
ข้อ 1
3ยฮ.
1 [ข้าพเจ้า]1ผู้อาวุโส[เขียนจดหมาย]มายัง2คาโยกผู้เป็นที่รัก ซึ่งข้าพเจ้าขรักใน3คความสัตย์จริง.
2. เจริญรุ่งเรืองในทุกสิ่งและมีสุขภาพแข็งแรง
ข้อ 2
ข้อ 2
3ยฮ.
2 ท่านที่รัก ข้าพเจ้า1ขอให้ท่านได้2เจริญรุ่งเรืองใน3ทุกสิ่งและ4มีสุขภาพแข็งแรง เหมือนดังที่5จิตของท่าน2เจริญรุ่งเรือง.
3. การดำเนินชีวิตในหลักความจริง
ข้อ 3-4
ข้อ 3-4
3ยฮ.
3 เพราะว่าข้าพเจ้า1มีความยินดีเป็นอันมาก เมื่อพวกพี่น้องนั้นได้มาและ2กเป็นพยานว่าท่านได้[ตั้งมั่นคงอยู่ใน]หลักความจริง ตามที่ท่านได้3ดำเนินชีวิตใน4หลักความจริงนั้น.
3ยฮ.
4 ไม่มีอะไรที่จะทำให้ข้าพเจ้ามีความยินดีมากยิ่งกว่านี้ คือที่ข้าพเจ้าได้ยินว่า กลูกทั้งหลายของข้าพเจ้าได้ดำเนินชีวิตในขหลักความจริง.
II. ต้อนรับคนงานที่เดินทางมา
ข้อ 5-8
ข้อ 5-8
1. ทำด้วยความสัตย์ซื่อ, ในความรัก, และคู่ควรกับพระเจ้า
ข้อ 5-6
ข้อ 5-6
3ยฮ.
5 กท่านที่รัก 1การใดๆ ที่ท่านได้กระทำต่อพวกพี่น้องผู้เป็น2ขแขกแปลกหน้านั้น ท่านก็ได้กระทำด้วยคความสัตย์ซื่อ
3ยฮ.
6 คนเหล่านั้นกได้เป็นพยานต่อ1คริสตจักรถึง2ความรักของท่าน ถ้าท่าน3จะช่วยขส่งเขาเหล่านั้นไปตามทางของเขาให้4คคู่ควรกับพระเจ้า ท่านก็เป็นผู้กระทำดี
2. เป็นผู้ร่วมงานในด้านหลักความจริง
ข้อ 7-8
ข้อ 7-8
3ยฮ.
7 เหตุว่าคนเหล่านั้นได้เดินทางไปเพราะเห็นแก่1กพระนามนั้น และไม่ได้รับเอาสิ่งใดจาก2พวกต่างชาติเลย.
3ยฮ.
8 เหตุฉะนั้นเราควรจะ1รับรองเลี้ยงดูคนอย่างนั้นไว้ เพื่อเราจะได้เป็นกผู้ร่วมงานในด้าน2หลักความจริง.
III. อย่าได้เอาอย่างสิ่งที่ชั่วแต่จงเอาอย่างสิ่งที่ดี
ข้อ 9-12
ข้อ 9-12
1. ยกชูตัวเองเหมือนดิโอเตรเฟที่ใช้อำนาจโดยปราศจากเหตุผล — ตัวอย่างที่ชั่ว
ข้อ 9-11
ข้อ 9-11
3ยฮ.
9 ข้าพเจ้าได้เขียนไปถึง1คริสตจักรบ้าง แต่ว่า2ดิโอเตรเฟที่อยาก3จะกเป็นเอกเป็นต้นในท่ามกลางพวกเขานั้นไม่ได้4รับรองเราไว้.
3ยฮ.
10 เหตุฉะนั้นถ้าข้าพเจ้ามา ข้าพเจ้าจะรื้อเรื่องการกระทำของเขาขึ้น คือที่เขา1พร่ำกล่าวใส่ความเราด้วย2คำชั่วร้าย และเท่านั้นยังไม่พอใจ ตัวเขาเองยังไม่รับรองพวกพี่น้องนั้น และยังห้ามคนที่ใคร่จะรับรองเขา และกขับเขาออกเสียจากคริสตจักร.
3ยฮ.
11 ดูก่อนพวกที่รัก อย่ากเอาอย่างสิ่งที่1ขชั่ว แต่จงเอาอย่างสิ่งที่ดี. ผู้ที่2กระทำคความดีก็เป็นคน3ของพระเจ้า ผู้ที่4กระทำความชั่วก็เป็นผู้ที่5งไม่เคยได้เห็นพระเจ้า.
2. เดเมเตรียวที่มีชื่อเสียงดี — แบบอย่างที่ดี
ข้อ 12
ข้อ 12
3ยฮ.
12 1คนทั้งปวงได้เป็นกพยานให้2เดเมเตรียวและ3ตัวของหลักความจริงเองก็เป็นพยานให้แก่เขา และ4เราเองก็เป็นพยานให้เขาด้วย และท่านทั้งหลายก็รู้ว่าพยานของพวกเรานั้น5ขจริง.
IV. บทสรุป
ข้อ 13-14
ข้อ 13-14
1. หวังจะมีการสามัคคีธรรมที่ใกล้ชิดกันยิ่งขึ้น
ข้อ 13-14ก
ข้อ 13-14ก
3ยฮ.
13 ข้าพเจ้ามีกหลายสิ่งที่จะเขียนฝากมายังท่าน แต่ไม่ประสงค์จะเขียนด้วยปากกาและน้ำหมึก
3ยฮ.
14 แต่ข้าพเจ้า1กหวังว่าจะได้เห็นท่านในเร็ว ๆ นี้ และจะได้2สนทนากันหน้าต่อหน้า.
2. คำทักทายซึ่งกันและกัน
ข้อ 14ข
ข้อ 14ข
ขอให้สันติสุขมีแก่ท่าน. ขเพื่อนมิตรทั้งหลายฝากคำทักทายมาถึงท่าน. ขอฝากคำทักทายมายังเพื่อนมิตรทั้งหลายโดยเรียงคตามรายชื่อเป็นลำดับไป.
คำอธิบาย 3 โยฮัน บทที่ 1
3ยฮ.
1:1 1 ดู 2ยฮ.1 คำอธิบาย 1.
3ยฮ.
1:1 2 ไม่ใช่คาโยชาวมากะโดเนียใน กจ.19:29 หรือคาโยชาวเดระเบใน กจ.20:4 หรือคาโยชาวโกรินโธใน 1กธ.1:14 และ รม.16:23 แต่เป็นอีกคนหนึ่งที่มีชื่อว่าคาโย (ชื่อนี้เป็นที่นิยมกันอย่างแพร่หลายในเวลานั้น). ตามเนื้อหาในหนังสือเล่มนี้แสดงว่า เขาจะต้องเป็นพี่น้องที่โดดเด่นคนหนึ่งในคริสตจักร.
3ยฮ.
1:1 ก 3ยฮ.2, 5, 11
3ยฮ.
1:1 ข 2ยฮ.1
3ยฮ.
1:1 ค 1ยฮ.3:18
3ยฮ.
1:1 3ค ดู 2ยฮ.1 คำอธิบาย 3.
3ยฮ.
1:2 1 คงจะมีความหมายเป็นการอธิษฐาน.
3ยฮ.
1:2 2 ศัพท์ในภาษากรีกหมายถึง ดำเนินไปอย่างราบรื่น เช่นอย่างในการเดินทาง (รม.1:10) ซึ่งก็คือประสบความสำเร็จในการบรรลุถึงจุดหมายที่ปรารถนา ดังนั้นก็คือ เจริญรุ่งเรือง.
3ยฮ.
1:2 3 ตามเนื้อความในข้อนี้ คำๆ นี้หมายถึงสิ่งของหรือเรื่องราวทางภายนอกและเป็นฝ่ายวัตถุ.
3ยฮ.
1:2 4 ชี้ถึงมีสุขภาพร่างกายแข็งแรง (รม.1:10) เหมือนกับใน ลก.5:31; 7:10; และ 15:27.
3ยฮ.
1:2 5 มนุษย์ประกอบด้วยสามส่วนคือ วิญญาณ, จิต, และกาย (1ธซ.5:23 คำอธิบาย 5). จิตเป็นอวัยวะที่คั่นกลางระหว่างกายและวิญญาณ. จิตประกอบด้วยความสำนึกแห่งตนเอง ซึ่งทำให้มนุษย์มีบุคลิก. จิตครอบคลุมอยู่ในร่างกายและเป็นภาชนะสำหรับบรรจุวิญญาณ. พระเจ้าผู้เป็นพระวิญญาณสถิตอยู่ในวิญญาณที่ได้รับการบังเกิดใหม่ของผู้เชื่อ (รม.8:9, 16) และแผ่ขยายจากวิญญาณเพื่อซาบซ่านเข้าสู่จิตของเขาเพื่อให้จิตได้รับการเปลี่ยนแปลงเพื่อจะสำแดงพระเจ้าออกมา (รม.12:2; 2กธ.3:18). นี่ก็คือการเจริญรุ่งเรืองแห่งจิตของผู้เชื่อ. หากจิตของเราถูกครอบครองและควบคุมโดยพระวิญญาณของพระเจ้า
ผ่านวิญญาณของเราเพื่อไปควบคุมและใช้ร่างกายของเราตามพระประสงค์ของพระเจ้า เช่นนี้ จิตของเราก็จะเจริญรุ่งเรือง. อัครทูตปรารถนาที่จะให้ผู้รับจดหมายของท่านซึ่งเป็นพี่น้องที่รัก และมีความเจริญรุ่งเรืองของจิตเป็นพิเศษนั้น จะได้มีความเจริญรุ่งเรืองในทุกสิ่งและในสุขภาพร่างกายด้วย เหมือนกับที่จิตของเขาเจริญรุ่งเรืองในชีวิตอันศักดิ์สิทธิ์.
3ยฮ.
1:3 1 ดู 2ยฮ.4 คำอธิบาย 1.
3ยฮ.
1:3 ก 3ยฮ.6, 12
3ยฮ.
1:3 2ก แปลตามตรงคือ เป็นพยานถึงหลักความจริงของท่าน. นี่คือหลักความจริงเกี่ยวกับพระคริสต์ โดยเฉพาะที่ว่าด้วยฐานันดรความเป็นพระเจ้าของพระองค์ (ดู 2ยฮ.1 คำอธิบาย 5). โดยการเปิดเผยหลักความจริงเช่นนี้ออกมาก็จะเป็นการกำหนดวิถีชีวิตของผู้รับจดหมายและผู้รับก็จะได้ยึดมั่นหลักความจริงนี้เป็นหลักความเชื่อขั้นพื้นฐานของเขา. นี่เป็นหลักความจริงทางทัศนะภายนอกที่ได้กลายเป็นหลักความจริงทางทัศนะภายในซึ่งอยู่ในการดำเนินชีวิตประจำวันของผู้รับจดหมายนี้.
3ยฮ.
1:3 3 ผู้รับไม่เพียงได้ยึดมั่นในหลักความจริง แต่ยังดำเนินชีวิตอยู่ในหลักความจริงนี้. หลักความจริงที่เกี่ยวกับฐานันดรของพระคริสต์ไม่ควรเป็นเพียงหลักความเชื่อของเราเท่านั้น แต่ควรต้องเป็นการดำเนินชีวิตของเราด้วย. การดำเนินชีวิตเช่นนี้จะเป็นพยานถึงหลักความเชื่อของเรา.
3ยฮ.
1:3 4 ดู 2ยฮ.4 คำอธิบาย 2. ในข้อ 4 ก็เช่นกัน.
3ยฮ.
1:4 ก 1กธ.4:14-15; 1ธซ.2:11; 1ตธ.1:2; 2ตธ.1:2; ตต.1:4; ฟม.10
3ยฮ.
1:4 ข เทียบ สภษ.23:23
3ยฮ.
1:5 ก 3ยฮ.1
3ยฮ.
1:5 1 เล็งถึงการรับรองเลี้ยงดูพี่น้องผู้เป็นแขกแปลกหน้า (ซึ่งเปาโลได้สอนไว้ใน รม.12:13 และ ฮร.13:2) และก็คือการต้อนรับพี่น้อง (ข้อ 7-8) ผู้เดินทางไปเพื่อประกาศกิตติคุณและเพื่อการปฏิบัติแห่งพระคำ.
3ยฮ.
1:5 ข เทียบ มธ.25:35
3ยฮ.
1:5 2ข หรือ ผู้เดินทาง. ผู้ที่รับการรับรองเลี้ยงดูส่วนใหญ่เป็นแขกแปลกหน้าที่ไม่คุ้นเคยกับคาโย.
3ยฮ.
1:5 ค 1กธ.4:2
3ยฮ.
1:6 ก 3ยฮ.3, 12
3ยฮ.
1:6 1 ชี้ถึงคริสตจักรที่อัครทูตโยฮันอยู่.
3ยฮ.
1:6 2 ชี้ถึงความรักในอดีต.
3ยฮ.
1:6 3 ชี้ถึงการส่งเขาเดินทางต่อไปในอนาคต. ในด้านหนึ่งอัครทูตชมเชยคาโยที่ได้ให้การต้อนรับพี่น้องผู้เดินทางในอดีต ในอีกด้านหนึ่งท่านก็ได้หนุนใจให้คาโยส่งพี่น้องเหล่านั้นให้เดินทางต่อไปในอนาคต.
3ยฮ.
1:6 ข 1กธ.16:6, 11
3ยฮ.
1:6 ค กซ.1:10; 1ธซ.2:12; เทียบ อฟ.4:1; 2ธซ.1:5, 11
3ยฮ.
1:6 4ค การส่งให้เดินทางต่อไปจะต้องมีลักษณะท่าทีที่คู่ควรกับพระเจ้าที่ทรงมีพระทัยกว้างขวาง. สิ่งนี้ชี้บ่งว่า การส่งเขาให้เดินทางต่อไปนั้นจะต้องกระทำด้วยใจที่กว้าง.
3ยฮ.
1:7 ก ยฮ.15:21; กจ.4:10; 9:29; 16:18; 19:17
3ยฮ.
1:7 1ก คือพระนามที่สูงส่งและเต็มด้วยสง่าราศีของพระคริสต์องค์มหัศจรรย์ (ฟป.2:9 คำอธิบาย 3; กจ.5:41; ยก.2:7).
3ยฮ.
1:7 2 เล็งถึงผู้ที่นับถือศาสนาอื่นซึ่งไม่มีส่วนเกี่ยวข้องใดๆ กับการเคลื่อนไหวของพระเจ้าในโลกที่มีเพื่อสำเร็จแผนการบริหารของพระองค์. ถ้ามีผู้ใดที่ทำการเพื่อแผนการบริหารแห่งพันธสัญญาใหม่ของพระเจ้าไปรับความช่วยเหลือที่มีต่อการงานของพระเจ้า โดยเฉพาะความช่วยเหลือทางด้านการเงินจากคนที่ยังไม่เชื่อ กรณีนี้เป็นสิ่งที่น่าอาย และเป็นการดูหมิ่นพระเจ้า. ในยุคสมัยของอัครทูตนั้น พี่น้องผู้ทำงานรับใช้พระเจ้าจะไม่รับความช่วยเหลือใดๆ จากผู้ที่นับถือศาสนาอื่นเลย.
3ยฮ.
1:8 1 ศัพท์ในภาษากรีกประกอบด้วยคำสองคำที่มารวมกันคือคำว่า "เบื้องล่าง" และ "นำขึ้นมา" ดังนั้นจึงหมายถึง การนำขึ้นมาจากเบื้องล่างซึ่งก็คือ การรับภาระไว้, การค้ำจุน, การรับรองเลี้ยงดู. เราซึ่งเป็นผู้เชื่อรวมทั้งอัครทูต ควรจะต้องรับรองเลี้ยงดูและรับภาระต่อความต้องการของพี่น้องผู้ทำงานรับใช้พระเจ้าในหลักความจริงอันศักดิ์สิทธิ์ของพระองค์โดยไม่รับสิ่งใดจากพวกต่างชาติ.
3ยฮ.
1:8 ก ฟป.2:25; 4:3
3ยฮ.
1:8 2 หมายถึงความเที่ยงแท้อันศักดิ์สิทธิ์ที่ถูกเปิดเผยแล้ว ซึ่งเป็นเนื้อหาสาระของพันธสัญญาใหม่ ตามคำสอนของพวกอัครทูตที่เกี่ยวกับพระเจ้าตรีเอกภาพ โดยเฉพาะซึ่งเกี่ยวกับฐานันดรขององค์พระเยซูเจ้า เพื่อแผนการบริหารของพระเจ้า. ผู้ที่เป็นอัครทูตและพี่น้องผู้สัตย์ซื่อทุกคนล้วนทำการเพื่อสิ่งนี้.
3ยฮ.
1:9 1 คริสตจักรที่มีคาโยเป็นอวัยวะส่วนหนึ่ง.
3ยฮ.
1:9 2 ศัพท์ในภาษากรีกประกอบด้วยคำว่า "ของซุส" (Zeus: เป็นเจ้าแห่งเทพในวิหารกรีก) และคำว่า "บำรุงเลี้ยง" เมื่อรวมความแล้วหมายถึง ผู้รับการบำรุงเลี้ยงจากซุส. สิ่งนี้ได้แสดงให้เห็นว่า ดิโอเตรเฟซึ่งแอบอ้างว่าตนเป็นคริสเตียนนั้นมิได้ละทิ้งชื่อที่อยู่ในศาสนาอื่นของตน ซึ่งตรงข้ามกับภาคปฏิบัติของผู้เชื่อในยุคแรกที่ได้เปลี่ยนชื่อมาเป็นคริสเตียนหลังจากที่ได้รับบัพติศมา. ตามการบันทึกในประวัติศาสตร์ เขาเป็นผู้สนับสนุนมิจฉาลัทธิพวกนอสติกซึ่งหมิ่นประมาทฐานันดรของพระคริสต์. การที่เขาได้ปะปนอยู่ท่ามกลางผู้เชื่อเพื่อหวังจะได้เป็นคนใหญ่คนโตในท่ามกลางพวกเขานั้นจึงไม่ใช่เรื่องแปลก.
3ยฮ.
1:9 3 สิ่งนี้ตรงข้ามกับพระคำขององค์พระผู้เป็นเจ้าใน มธ.20:25-27 และ 23:8-11 ซึ่งได้รักษาผู้เชื่อให้อยู่ในระดับเดียวกัน นั่นก็คือในระดับของพี่น้อง. ใน 2ยฮ.9 มีพวกนอสติกที่เป็นเซรินเธียน (Cerinthian Gnostics) ซึ่งนำหน้าในการสอนเกินกว่าคำสอนที่เกี่ยวกับพระคริสต์. ใน 3ยฮ.9 นี้ก็มีคนผู้หนึ่งซึ่งตกอยู่ใต้อิทธิพลแห่งคำสอนอันเป็นมิจฉาลัทธิของพวกนอสติกและอยากจะเป็นเอกเป็นต้นในคริสตจักร. กรณีแรกเป็นการหยิ่งจองหองในด้านปัญญา ส่วนกรณีหลังเป็นการยกย่องตนเองในด้านการกระทำ. ความชั่วทั้งสองประการนี้เป็นอาวุธร้ายที่ซาตานผู้เป็นศัตรูของพระเจ้าใช้ในแผนชั่วของมันซึ่งต่อต้านกับแผนการบริหารของพระเจ้า. ความชั่วประการแรกได้ทำลายหลักความเชื่อในความเที่ยงแท้อันศักดิ์สิทธิ์ ความชั่วอีกประการหนึ่งได้ขัดขวางการงานของผู้เชื่อที่มีเพื่อการเคลื่อนไหวของพระเจ้า.
3ยฮ.
1:9 ก เทียบ มธ.23:6; มก. 12:38-39; ลก.11:43; 20:46
3ยฮ.
1:9 4 คือรับรองอย่างมีอัธยาศัยไมตรี.
3ยฮ.
1:10 1 ศัพท์ในภาษากรีกแผลงมาจากคำที่มีความหมายว่า เดือดเป็นฟอง, พูดเป็นน้ำไหลไฟดับ, พูดไร้สาระ ดังนั้นจึงหมายถึง การพูดพร่ำอย่างโง่ๆ ไร้สาระ.
3ยฮ.
1:10 2 ศัพท์ในภาษากรีกหมายถึง เลวทราม ดัง
ที่ใช้ใน 1ยฮ.5:19 (ดูคำอธิบาย 4 ในข้อนั้น).
3ยฮ.
1:10 ก เทียบ ยฮ.9:22, 34
3ยฮ.
1:11 ก 1กธ.4:16; 11:1
3ยฮ.
1:11 ข 1ปต.3:11; บพส.34:14; 37:27; ยซย. 1:16-17
3ยฮ.
1:11 1ข ศัพท์ในภาษากรีกหมายถึง ไร้ค่า, ชั่วร้าย, เสื่อมทราม.
3ยฮ.
1:11 2 ศัพท์ในภาษากรีกหมายถึง การเป็นผู้กระทำความดี (ตามใจสมัครหรือตามหน้าที่) มีภาคปฏิบัติในสิ่งที่ดี ดังนั้นจึงหมายถึง กระทำความดี.
3ยฮ.
1:11 ค ยฮ.5:29
3ยฮ.
1:11 3 แปลตามตรงคือ มาจาก (ดู 1ยฮ.5:19 คำอธิบาย 1). พระเจ้าเป็นแหล่งกำเนิดของความดี. ผู้กระทำความดีเป็นผู้ที่มาจากพระเจ้าและอยู่ฝ่ายพระเจ้า (เทียบ 1ยฮ.3:8).
3ยฮ.
1:11 4 ศัพท์ในภาษากรีกหมายถึง การเป็นผู้กระทำชั่ว, มีภาคปฏิบัติในสิ่งที่ชั่ว ดังนั้นจึงหมายถึง กระทำความชั่ว.
3ยฮ.
1:11 ง 1ยฮ.3:6
3ยฮ.
1:11 5ง ผู้กระทำชั่วไม่เพียงแต่มิได้มาจากพระเจ้าเท่านั้น ยิ่งกว่านั้นยังไม่เคยเห็นพระเจ้าอีกด้วย.
3ยฮ.
1:12 1 แสดงว่าเดเมเตรียวเป็นพี่น้องผู้ทำการอยู่ท่ามกลางคริสตจักรทั้งหลาย และเป็นที่รู้จักกันทั่ว.
3ยฮ.
1:12 ก 3ยฮ.3, 6
3ยฮ.
1:12 2 เดเมเตรียวซึ่งอาจเป็นพี่น้องคนหนึ่งที่เดินทางไปเพื่อทำงานขององค์พระผู้เป็นเจ้า (ข้อ 5-8) อาจเป็นผู้ถือจดหมายฉบับนี้มาส่งให้กับคาโย. ดังนั้นผู้เขียนจึงจำเป็นที่จะต้องแนะนำตัวของเดเมเตรียวเป็นอย่างดีและอย่างมีน้ำหนัก.
3ยฮ.
1:12 3 เล็งถึงหลักความจริงของพระเจ้าที่ถูกเปิดเผยออกมาเป็นความเที่ยงแท้ของธาตุแท้แห่งหลักความเชื่อของคริสเตียน (ดู 1ยฮ.1:6 คำอธิบาย 6). หลักความจริงนี้เป็นหลักเกณฑ์อันศักดิ์สิทธิ์สำหรับการดำเนินชีวิตของผู้เชื่อทุกคน และยังเป็นสิ่งที่ได้กำหนดกฎเกณฑ์ให้กับการดำเนินชีวิตของผู้เชื่อ. ดังนั้นหลักความจริงนี้จึงเป็นพยานที่ดีให้กับผู้ที่ดำเนินชีวิตในหลักความจริงเหมือนกับที่ได้เป็นพยานให้กับเดเมเตรียว.
3ยฮ.
1:12 4 ชี้ถึงอัครทูตโยฮันและผู้ที่อยู่ร่วมกับท่าน.
3ยฮ.
1:12 ข ยฮ.19:35; 21:24
3ยฮ.
1:12 5ข ศัพท์ในภาษากรีก (เป็นคำคุณศัพท์ซึ่งมีที่มาเหมือนกับคำว่า "หลักความจริง" (ความเที่ยงแท้) — ดู 1ยฮ.5:20 คำอธิบาย 5) หมายถึง จริงแท้, เที่ยงแท้ ดังนั้นจึงหมายถึง จริง.
3ยฮ.
1:13 ก 2ยฮ.12
3ยฮ.
1:14 ก 2ยฮ.12
3ยฮ.
1:14 1ก ดู 2ยฮ.12 คำอธิบาย 1.
3ยฮ.
1:14 2 แปลตามตรงคือ ปากต่อปาก.
3ยฮ.
1:14 ข ยฮ.11:11
3ยฮ.
1:14 ค เทียบ ยฮ.10:3