โรม บทที่ 15
(5) ตามพระคริสต์
15:1-13
15:1-13
รม.
15:1 เราทั้งหลายที่เข้มแข็งแล้วก็ควรจะแบกรับกความอ่อนแอของคนที่อ่อนกำลังและไม่กระทำตามความชอบใจของตัวเอง.
รม.
15:2 ให้เราทุกคนกระทำให้เพื่อนบ้านพอใจเพื่อให้เขาได้รับประโยชน์เพื่อกการก่อสร้างขึ้น.
รม.
15:3 เพราะว่าพระคริสต์ก็มิได้กระทำตามความชอบพระทัยของพระองค์เอง ตามที่มีคำเขียนไว้แล้วว่า "กคำด่าประณามของผู้ที่ได้ด่าประณามพระองค์ก็ได้ตกอยู่กับข้าพเจ้า."
รม.
15:4 ด้วยว่าสิ่งที่กเขียนไว้ในอดีตก็เขียนไว้เพื่อสอนเรา เพื่อเราจะมีขความหวังโดยความอดทนและ1การหนุนใจจากพระคัมภีร์นั้น.
รม.
15:5 ขอกพระเจ้าแห่งความอดทนและการหนุนใจ ทรงโปรดให้ท่านทั้งหลายขคิดในสิ่งที่เหมือนกันต่อกันและกัน ตามอย่าง1คพระคริสต์เยซู
รม.
15:6 เพื่อท่านทั้งหลายจะได้1กเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันใช้ขปากเดียวกันคถวายสง่าราศีแด่พระเจ้าและพระบิดาแห่งองค์พระเยซูคริสต์เจ้าของเรา.
รม.
15:7 เหตุฉะนั้นจงก[ต้อน]รับกันและกัน เช่นเดียวกับที่1พระคริสต์ได้ทรงรับท่านทั้งหลาย เพื่อเป็นที่ถวายสง่าราศีแด่พระเจ้า.
รม.
15:8 ข้าพเจ้าขอบอกว่า พระคริสต์ได้กลายเป็น1ผู้ปฏิบัติมายังพวกที่ถือพิธีสุหนัตเพื่อเห็นแก่2กความสัตย์จริงของพระเจ้า เพื่อจะยืนยันขคำสัญญาที่มีต่อบรรพบุรุษ
รม.
15:9 และเพื่อให้พวกต่างชาติจะได้ถวายสง่าราศีแด่พระเจ้าเพราะกพระเมตตา[ของพระองค์] เหมือนมีคำเขียนไว้แล้วว่า "ขเพราะเหตุนี้ข้าพเจ้าจะ1สรรเสริญพระองค์ท่ามกลางพวกต่างชาติ และข้าพเจ้าจะร้องเพลงสรรเสริญพระนามของพระองค์."
รม.
15:10 และมีคำกล่าวอีกว่า "พวกต่างชาติทั้งหลายเอ๋ย จงกชื่นชมยินดีด้วยกันกับพลไพร่ของพระองค์."
รม.
15:11 แล้วยังมีคำกล่าวอีกว่า "พวกต่างชาติทั้งปวงเอ๋ย จงกสรรเสริญองค์พระผู้เป็นเจ้า และให้ชนทั้งปวงกล่าวคำสรรเสริญแด่พระองค์."
รม.
15:12 ยะซายาได้กล่าวว่า "กจะมี1ขรากแห่งยิซัย คือผู้ที่ถูกตั้งขึ้นมาปกครองพวกต่างชาติค พวกต่างชาติเหล่านั้นจะมีความหวังในพระองค์."
รม.
15:13 ขอพระเจ้าแห่งความหวังทรงเติมเต็มท่านด้วยความชื่นชมยินดีและกสันติสุขทุกอย่างในความเชื่อ เพื่อท่านทั้งหลายจะได้เต็มเปี่ยมด้วยขความหวัง 1โดยคฤทธิ์เดชแห่งพระวิญญาณบริสุทธิ์.
VIII. บทสรุป — การสำเร็จแห่งกิตติคุณ
15:14 — 16:27
15:14 — 16:27
1. การถวายพวกต่างชาติ
15:14-24
15:14-24
รม.
15:14 พี่น้องทั้งหลายของข้าพเจ้า ข้าพเจ้าเองเชื่อแน่ว่าท่านทั้งหลายบริบูรณ์ด้วยความดี เต็มด้วยความรู้ทุกอย่าง สามารถจะเตือนสติกันและกันได้.
รม.
15:15 แต่การที่ข้าพเจ้ากล้าเขียนบางเรื่องถึงท่านเพื่อเตือนความจำของท่าน ก็เพราะเหตุกพระคุณซึ่งพระเจ้าทรงประทานแก่ข้าพเจ้า
รม.
15:16 เพื่อให้ข้าพเจ้าเป็น1ผู้รับใช้ของพระคริสต์เยซูไปยังพวกต่างชาติ เป็น2กปุโรหิตผู้3ตรากตรำแห่งกิตติคุณของพระเจ้า เพื่อขการบูชาถวายพวกต่างชาตินั้นจะได้เป็นที่โปรดปราน โดยคถูกแยกบริสุทธิ์ไว้ในพระวิญญาณบริสุทธิ์.
รม.
15:17 เหตุฉะนั้น ในพระเยซูคริสต์ ข้าพเจ้าจึงมีสิ่งที่จะ1กอวดได้ขในเรื่องราวของพระเจ้า.
รม.
15:18 เพราะว่าข้าพเจ้าไม่กล้าอ้างถึงสิ่งใดที่กพระคริสต์ไม่ได้ทรงกระทำสำเร็จโดยข้าพเจ้า นอกจากสิ่งซึ่งพระองค์ได้ทรง[ใช้ข้าพเจ้า]โดยถ้อยคำและกิจการเพื่อจะให้พวกต่างชาติ ขเชื่อฟัง
รม.
15:19 ด้วยฤทธิ์เดชแห่งกเครื่องหมายและการอัศจรรย์ ด้วยขฤทธิ์เดชแห่งพระวิญญาณของพระเจ้า จนข้าพเจ้าได้ประกาศกิตติคุณของพระคริสต์1คอย่างทั่วถึง งตั้งแต่กรุงเยรูซาเล็มอ้อมไปยัง2มณฑลอีลุริกัน.
รม.
15:20 อันที่จริงข้าพเจ้าได้ตั้งเป้าไว้อย่างนี้ว่า จะประกาศกิตติคุณในที่ซึ่งไม่เคยมีใครออกพระนามพระคริสต์มาก่อน เพื่อข้าพเจ้าจะได้ไม่ก่อขึ้นบนกฐานรากที่คนอื่นได้วางไว้ก่อนแล้ว
รม.
15:21 แต่เหมือนมีคำเขียนไว้ว่า "กคนที่ยังไม่เคยรู้ข่าวสารของพระองค์ก็จะเห็น และคนที่ไม่เคยได้ฟังก็จะเข้าใจ."
รม.
15:22 นี่คือเหตุที่กขัดขวางข้าพเจ้าไว้บ่อยครั้งไม่ให้มาหาท่าน.
รม.
15:23 แต่เดี๋ยวนี้ข้าพเจ้าไม่มีสถานที่สำหรับ[ประกาศ]ในแว่นแคว้นเหล่านี้ต่อไป และข้าพเจ้ามีความปรารถนามาหลายปีแล้วที่จะกมาหาท่าน
รม.
15:24 เมื่อข้าพเจ้าจะไปประเทศ1กสเปน ข้าพเจ้าจะแวะมาหาท่านทั้งหลาย เพราะข้าพเจ้าหวังใจว่าจะได้พบท่านขณะที่ไปตามทางนั้น และเมื่อได้พบปะกับท่านจนได้รับขความอิ่มใจแล้ว หวังว่าท่านจะช่วยคส่งให้ข้าพเจ้าเดินทางต่อไป.
2. การสามัคคีธรรมระหว่างวิสุทธิชนชาวต่างชาติ
กับวิสุทธิชนชาวยูดาย
15:25-33
กับวิสุทธิชนชาวยูดาย
15:25-33
รม.
15:25 ขณะนี้ข้าพเจ้าจะกไปยังกรุงเยรูซาเล็ม เพื่อช่วย1ขจุนเจือวิสุทธิชน.
รม.
15:26 เพราะว่าชาวมณฑลกมากะโดเนียและมณฑลขอะคายะมีความยินดีที่จะมีส่วนร่วม1ช่วยเหลือผู้ยากไร้ท่ามกลางวิสุทธิชนในกรุงเยรูซาเล็ม.
รม.
15:27 พวกเขาเต็มใจที่จะทำเช่นนั้น แท้จริงพวกเขาก็เป็นหนี้คนเหล่านั้นด้วย เพราะว่าถ้าพวกต่างชาติได้แบ่งปันในกสิ่งของฝ่ายวิญญาณกับพวกยูดาย ก็เป็นการสมควรที่พวกต่างชาตินั้นจะได้1จุนเจือพวกเขาด้วยสิ่งของฝ่ายวัตถุ.
รม.
15:28 เมื่อข้าพเจ้านำผลนี้ไป1มอบให้แก่เขาเสร็จแล้ว ข้าพเจ้าก็จะไปประเทศกสเปนผ่านท้องถิ่นที่ท่านอยู่นั้น.
รม.
15:29 และข้าพเจ้ารู้ว่า เมื่อข้าพเจ้ามาหาท่านนั้น ข้าพเจ้าจะ1กนำ2ความบริบูรณ์แห่งพระพรของพระคริสต์มาด้วย.
รม.
15:30 พี่น้องทั้งหลาย ข้าพเจ้ากวิงวอนท่านโดยองค์พระเยซูคริสต์เจ้าของเราและโดยขความรักของพระวิญญาณนั้น ให้ท่านร่วมคบากบั่นด้วยกันกับข้าพเจ้าในการอธิษฐานต่อพระเจ้าเพื่อข้าพเจ้า.
รม.
15:31 เพื่อข้าพเจ้าจะได้รับการช่วยให้หลุดพ้นจากคนที่ไม่เชื่อในมณฑลยูดาย และเพื่อให้1กการปรนนิบัติของข้าพเจ้าที่มีต่อกรุงเยรูซาเล็มจะเป็นที่โปรดปราน
รม.
15:32 เพื่อข้าพเจ้าจะได้มาหาท่านทั้งหลายตามกน้ำพระทัยของพระเจ้าด้วยความชื่นชมยินดีและจะได้รับความสงบสุขและขเบิกบานใจด้วยกันกับท่าน.
รม.
15:33 ขอให้กพระเจ้าแห่งสันติสุขสถิตอยู่กับท่านทั้งหลายเถิด. เอเมน.
คำอธิบาย โรม บทที่ 15
รม.
15:1 ก รม.14:1; 1ธซ.5:14
รม.
15:2 ก รม.14:19; 1กธ.10:23; 8:1
รม.
15:3 ก บพส.69:9
รม.
15:4 ก 1กธ.10:11
รม.
15:4 ข รม.5:4-5; 15:13
รม.
15:4 1 หรือ การปลอบโยน. ข้อ 5 ก็เช่นกัน.
รม.
15:5 ก 2กธ.1:3
รม.
15:5 ข รม.12:16; 1กธ.1:10; ฟป.2:2; 4:2
รม.
15:5 ค 1กธ.1:13
รม.
15:5 1ค ในข้อ 4 ได้กล่าวถึงพระคัมภีร์และคำสอนที่อยู่ในพระคัมภีร์. แต่ในบทสรุปที่อยู่ในข้อนี้พระเจ้ากลับยึดพระคริสต์เยซูเป็นมาตรฐานแห่งการดำเนินชีวิตคริสตจักร เพื่อเราจะกระทำทุกสิ่งในชีวิตคริสตจักรตามอย่างพระองค์ โดยไม่ไปยึดเอาหลักธรรมหรือความรู้มาเป็นมาตรฐาน. ผลลัพธ์ที่ได้ก็คือการเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันตามที่ได้กล่าวไว้ในข้อ 6.
รม.
15:6 ก กจ.1:14; 4:24
รม.
15:6 1ก ศัพท์ในภาษากรีกหมายถึง การมีความคิด, ความตั้งใจ, และจุดมุ่งหมายเดียวกัน. นี่ก็คือการที่พวกเราเป็นหนึ่งเดียวกันในทุกส่วนทั่วตัวของเรา ซึ่งผลลัพธ์ก็จะทำให้วาจาภายนอกของพวกเราเป็นหนึ่งด้วย. เมื่อเราเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน เราทุกคนก็จะใช้ปากเดียวกัน, พูดอย่างเดียวกัน. ความเป็นหนึ่งนี้ตรงข้ามกับสภาพการณ์ของบาเบลซึ่งเกิดการแตกแยกของมนุษยชาติอันเป็นสาเหตุทำให้ภาษาของเขาสับสนวุ่นวายจนกลายเป็นคำพูดที่แตกต่างกันมากมาย (ยนซ.11:7, 9). มีหนทางเพียงหนึ่งเดียวที่จะให้เราเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันและมีปากเดียวกันก็คือยอมให้พระคริสต์มีฐานะที่จะทำทุกสิ่งอยู่ในใจของเราและในปากของเรา เพื่อถวายสง่าราศีแด่พระเจ้า.
รม.
15:6 ข 1กธ.1:10
รม.
15:6 ค 1กธ.10:31
รม.
15:7 ก รม.14:1, 3; 16:2
รม.
15:7 1 ใน 14:3 บอกให้เรารับผู้อื่นตามการทรงรับของพระเจ้า แต่ในที่นี้ให้เรารับผู้อื่นตามการทรงรับของพระคริสต์. การทรงรับของพระคริสต์ก็คือการทรงรับของพระเจ้า. ผู้ที่พระคริสต์ได้ทรงรับไว้ก็คือผู้ที่พระเจ้าทรงรับไว้. ทุกคนที่พระเจ้าและพระคริสต์ได้ทรงรับไว้แล้วเราก็ล้วนต้องรับไว้ทั้งนั้น ไม่ว่าเขาจะแตกต่างกับเราอย่างไรในด้านหลักธรรมหรือวิธีปฏิบัติ.สิ่งนี้จะเป็นที่ถวายสง่าราศีแด่พระเจ้า.
รม.
15:8 1 ข้อ 8-9 ได้แสดงให้เห็นว่าพระคริสต์ทรงเป็นผู้ปรนนิบัติทั้งของพวกที่รับพิธีสุหนัต (ชาวยูดาย) และชนนานาประเทศ (พวกต่างชาติ). สำหรับชาวยูดายแล้ว พระคริสต์ทรงเป็นผู้ปรนนิบัติของเขาตามความสัตย์จริงของพระเจ้าเพื่อจะสำเร็จและยืนยันถึงคำสัญญาที่พระเจ้ามีต่อบรรพบุรุษ. สำหรับพวกต่างชาตินั้นพระคริสต์ทรงเป็นผู้ปรนนิบัติของเขา เพื่อให้พวกต่างชาตินั้นจะได้ถวายสง่าราศีแด่พระเจ้าเพราะพระเมตตาของพระองค์.
รม.
15:8 ก รม.3:7
รม.
15:8 2ก ดู 3:7 คำอธิบาย 1. พระคริสต์ทรงเป็นผู้ปรนนิบัติของพวกที่รับพิธีสุหนัตเพื่อจะยืนยันถึงคำสัญญาที่พระเจ้ามีต่อบรรพบุรุษ. สิ่งนี้เป็นการพิสูจน์ถึงความสัตย์จริงของพระเจ้า.
รม.
15:8 ข รม.4:16; 9:4; ฆต.3:18
รม.
15:9 ก รม.9:23; 11:31-32
รม.
15:9 ข 2ซมอ.22:50; บพส.18:49
รม.
15:9 1 หรือ ยอมรับ.
รม.
15:10 ก พบญ.32:43
รม.
15:11 ก บพส.117:1
รม.
15:12 ก ยซย.11:10
รม.
15:12 ข เทียบ วว.5:5; 22:16
รม.
15:12 1ข แม้พระคริสต์ทรงเป็นรากแห่งยิซัย (ผู้เป็นบิดาของดาวิด ในที่นี้เล็งถึงพวกยูดาย) พระองค์ก็จะทรงเป็นผู้ครอบครองพวกต่างชาติด้วย. อัครทูตได้ยกเอาข้อความนี้และข้อความในข้อ 9-11 มาพิสูจน์ว่า พระคริสต์ทรงนำพวกต่างชาติและพวกยูดายมาเข้าสนิทด้วยกัน. เมื่อพระคริสต์ทรงเป็นองค์พระผู้เป็นเจ้าที่โอบล้อมคนทั้งปวง (กจ.10:36) โดยทรงนำพวกยูดายและพวกต่างชาติมาเข้าสนิทด้วยกันเช่นนี้ เราก็ต้องต้อนรับผู้เชื่อที่ต่างกันทั้งหมดตามพระองค์.
รม.
15:12 ค มธ.12:21
รม.
15:13 ก รม.14:17; 12:18; 16:20
รม.
15:13 ข รม.5:2, 4-5
รม.
15:13 1 แปลตามตรงคือ ในฤทธิ์เดชของพระวิญญาณบริสุทธิ์.
รม.
15:13 ค รม.15:19
รม.
15:15 ก รม.12:3
รม.
15:16 1 แปลตามตรงคือ ผู้รับใช้สาธารณชน ดังที่ใช้ใน 13:6.
รม.
15:16 ก 1ปต.2:5, 9; วว.1:6; 5:10; ฟป.2:17
รม.
15:16 2ก การที่เปาโลเป็นปุโรหิตแห่งกิตติคุณของพระเจ้าเพื่อนำพระคริสต์ไปหล่อเลี้ยงแก่พวกต่างชาตินั้นเป็นการปรนนิบัติอย่างปุโรหิตที่มีต่อพระเจ้า และพวกต่างชาติที่ท่านได้มาจากการไปประกาศกิตติคุณนั้นก็เป็นเครื่องบูชาที่ท่านได้ถวายแด่พระเจ้า. โดยการปรนนิบัติของปุโรหิตเช่นนี้พวกต่างชาติมากมายที่ไม่สะอาดและเป็นมลทินก็ถูกแบ่งแยกบริสุทธิ์ในพระวิญญาณบริสุทธิ์และกลายเป็นเครื่องบูชาที่พระเจ้าทรงยินดีรับไว้. พวกเขาถูกแบ่งแยกออกมาจากสิ่งที่เป็นของธรรมดาและยังซาบซ่านไปด้วยพระนิสัยและองค์ประกอบของพระเจ้า ดังนั้นจึงถูกแบ่งแยกบริสุทธิ์ทั้งด้านฐานะและนิสัย (ดู 6:19 คำอธิบาย 2). การแบ่งแยกบริสุทธิ์นี้อยู่ในพระวิญญาณบริสุทธิ์ ซึ่งหมายความว่า พระวิญญาณบริสุทธิ์ทรงทำให้ผู้ที่ได้บังเกิดใหม่โดยการเชื่อเข้าสู่ในพระคริสต์เหล่านี้ได้รับการเปลี่ยนใหม่, เปลี่ยนแปลง, และแบ่งแยกให้บริสุทธิ์ โดยยึดเอาการไถ่ของพระคริสต์เป็นพื้นฐาน.
รม.
15:16 3 ในภาษากรีกมีรากศัพท์เดียวกันกับคำว่า "มีแรงผลักดัน."
รม.
15:16 ข 1ปต.2:5
รม.
15:16 ค 1ปต.1:2; 1กธ.6:11
รม.
15:17 ก 2กธ.11:16-18
รม.
15:17 1ก ดู 5:2 คำอธิบาย 4.
รม.
15:17 ข ฮร.2:17; 5:1
รม.
15:18 ก กจ.15:12; 21:19
รม.
15:18 ข รม.1:5; 16:26
รม.
15:19 ก กจ.4:30; ฮร.2:4
รม.
15:19 ข รม.15:13
รม.
15:19 ค รม.1:14
รม.
15:19 1ค อย่างทั่วถึง แปลตามตรงคือ ให้สำเร็จ.
รม.
15:19 ง กจ.22:17-21
รม.
15:19 2 เป็นเขตพื้นที่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของทวีปยุโรปซึ่งอยู่ติดกับมณฑลมากะโดเนีย. กรณีนี้แสดงถึงการประกาศกิตติคุณที่กว้างไกลและทั่วถึงของเปาโล. ยิ่งกว่านั้นเขายังปรารถนาที่จะประกาศไปตลอดจนถึงประเทศสเปน (ข้อ 24).
รม.
15:20 ก 2กธ.10:15-16
รม.
15:21 ก ยซย.52:15
รม.
15:22 ก รม.1:13
รม.
15:23 ก รม.1:10, 13
รม.
15:24 ก รม.15:28
รม.
15:24 1ก ในเวลานั้นเปาโลคงจะคิดว่าประเทศสเปนก็คือที่สุดปลายแผ่นดินโลก ดังที่ได้กล่าวไว้ในกจ.1:8.
รม.
15:24 ข รม.1:12
รม.
15:24 ค กจ.15:3
รม.
15:25 ก กจ.19:21; 20:2-3
รม.
15:25 ข กจ.24:17
รม.
15:25 1ข ในภาษากรีกหมายถึง ปรนนิบัติในฐานะที่เป็นผู้ปรนนิบัติ.
รม.
15:26 ก 2กธ.8:1-4
รม.
15:26 ข 2กธ.9:2
รม.
15:26 1 แปลตามตรงคือ สามัคคีธรรม. ศัพท์ในภาษากรีกหมายถึง การมีส่วนร่วมและการสามัคคีธรรม. ศัพท์คำเดียวกันนี้ถูกแปลเป็น สามัคคีธรรม ในฟิลิปปอย 1:5 และ แบ่งปัน ในเฮ็บราย 13:16 และมีรากศัพท์เดียวกันกับคำว่า "จุนเจือ" ในโรม 12:13. เนื่องจากเปาโลได้นำพระคริสต์ไปหล่อเลี้ยงแก่พวกต่างชาติ และได้ถวายเขาเหล่านั้นแด่พระเจ้า เป็นเครื่องบูชาจึงได้วัฒนาออกซึ่งการสามัคคีธรรมแห่งความรัก นั่นก็คือการสามัคคีธรรมในความรักระหว่างวิสุทธิชนชาวต่างชาติกับชาวยูดาย. เปาโลเคยนำพระคริสต์ไปยังพวกต่างชาติ บัดนี้ก็ได้นำการสามัคคีธรรมฝ่ายวัตถุของวิสุทธิชนชาวต่างชาติกลับมาสู่ชาวยูดาย. การสามัคคีธรรมแห่งความรักเช่นนี้ก็คือผลลัพธ์ที่เที่ยงแท้แห่งการปฏิบัติของท่านเปาโล.
รม.
15:27 ก 1กธ.9:11
รม.
15:27 1 ในภาษากรีกหมายถึง การปรนนิบัติของเหล่าปุโรหิตและพวกเลวีในพระวิหาร. คำนี้เป็นคำเดียวกับคำว่า "ปฏิบัติหน้าที่" ใน ฮร.10:11. ในข้อ 16 เปาโลมีแนวคิดว่าตัวเขาเองเป็นปุโรหิตในที่นี้เขาอาจจะคิดว่าพวกต่างชาติก็เป็นเหมือนพวกเลวีที่กำลังปรนนิบัติอยู่.
รม.
15:28 1 มอบให้...เสร็จแล้ว แปลตามตรงคือ ได้ประทับตรา.
รม.
15:28 ก รม.15:24
รม.
15:29 ก รม.15:32; 1:13
รม.
15:29 1ก แปลตามตรงคือ มาในความบริบูรณ์แห่งพระพรของพระคริสต์.
รม.
15:29 2 เปาโลได้นำพระคริสต์ไปยังพวกต่างชาติและได้นำเอาทรัพย์สินฝ่ายวัตถุกลับมายังพี่น้องชาวยูดาย และเฝ้าหวังที่จะนำความบริบูรณ์แห่งพระพรของพระคริสต์ไปเยี่ยมเยียนกรุงโรมเพื่อจะหล่อเลี้ยงผู้คนที่นั่นด้วยความอุดมสมบูรณ์ของพระคริสต์. กรณีนี้แสดงถึงการดำเนินชีวิตคริสตจักรที่เหมาะสม. โดยอาศัยอัครทูตถึงทำให้การดำเนินชีวิตคริสตจักรถูกเติมเต็มไปด้วยพระคริสต์, ถูกเติมเต็มไปด้วยความรักในการสามัคคีธรรมด้านทรัพย์สินฝ่ายวัตถุ, และยังถูกเติมเต็มไปด้วยการรับสุขร่วมกันในพระพรแห่งความบริบูรณ์ของพระคริสต์.
รม.
15:30 ก รม.12:1; 16:17
รม.
15:30 ข ฆต.5:22; กซ.1:8
รม.
15:30 ค 2กธ.1:11
รม.
15:31 ก รม.15:25
รม.
15:31 1ก ศัพท์ในภาษากรีกหมายถึง การปรนนิบัติของผู้ปรนนิบัติ. ในข้อ 25 และข้อนี้ เปาโลอาจจะคิดว่าตัวเขากำลังปรนนิบัติอยู่ในฐานะของผู้ปรนนิบัติ.
รม.
15:32 ก รม.1:10
รม.
15:32 ข 1กธ.16:18; 2กธ.7:13
รม.
15:33 ก รม.16:20; ฟป.4:9; 1ธซ.5:23; ฮร.13:20;