เอ็กโซโด บทที่ 15
7. การสรรเสริญของผู้ที่ได้รับความรอด
15:1–21
15:1–21
(1) บทเพลงของโมเซ
ข้อ1–19
ข้อ1–19
อซด.
15:1 ขณะนั้นโมเซกับชนชาติอิสราเอลได้กร้อง1เพลงบทนี้แด่พระยะโฮวาว่า ขข้าพเจ้าจะร้องเพลงสรรเสริญพระยะโฮวา เพราะ2พระองค์ทรงได้ชัยชนะอย่างใหญ่หลวง พระองค์ได้ทรงเหวี่ยงม้าและทหารม้าลงในทะเล.
อซด.
15:2 1พระยะโฮวาเป็นกกำลังและเป็นบทเพลงของข้าพเจ้าพระองค์กลายเป็น2ขความรอดของข้าพเจ้า นี่แหละเป็นพระเจ้าของข้าพเจ้า และข้าพเจ้าจะคสรรเสริญพระองค์ พระองค์ทรงเป็นพระเจ้าแห่งบิดาของข้าพเจ้า ข้าพเจ้าจะงยกชูพระองค์.
อซด.
15:3 พระยะโฮวาเป็นกนักรบ ขพระนามของพระองค์คือพระยะโฮวา.
อซด.
15:4 พระองค์ได้ทรงสลัดกรถรบและกองทหารของฟาโรห์ลงในขทะเล นายทหารรถรบชั้นยอดของฟาโรห์ก็จมน้ำในทะเลแดง.
อซด.
15:5 น้ำลึกได้กท่วมเขาเสีย เขาได้จมลงในน้ำลึกประดุจก้อนหิน.
อซด.
15:6 ข้าแต่พระยะโฮวา กพระหัตถ์เบื้องขวาของพระองค์ทรงอานุภาพที่เผยออกซึ่งสง่าราศี พระหัตถ์เบื้องขวาของพระองค์ทรงบดขยี้ศัตรูให้ป่นปี้ไป.
อซด.
15:7 ผู้ใดที่ลุกขึ้นต่อสู้พระองค์ พระองค์ทรงล้มล้างเขาเสียด้วยเดชานุภาพใหญ่ยิ่ง พระองค์ทรงพระพิโรธเผาผลาญเขาเสียเหมือนไฟเผากตอฟาง.
อซด.
15:8 โดยกลมปรานจากพระนาสิกของพระองค์น้ำก็รวมเข้าเป็นกองสูงขึ้นไป กระแสน้ำได้ไหลตั้งขึ้นดุจขกำแพง น้ำลึกในใจกลางทะเลก็แข็งตัวตั้งขึ้น.
อซด.
15:9 พวกข้าศึกได้กล่าวว่า ข้าจะไล่ไป ข้าจะตามให้ทัน ข้าจะแบ่งปันของริบกันข้าจึงจะพอใจดังประสงค์ที่จะทำกับพวกนั้น ข้าจะชักดาบออกฆ่าทำลายเขาเสียด้วยมือของข้า.
อซด.
15:10 พระองค์ทรงให้ลมพัดมา น้ำทะเลก็กท่วมมิดเขา เขาได้จมลงเหมือนตะกั่วในน้ำที่เชี่ยวกราก.
อซด.
15:11 ข้าแต่พระยะโฮวา ในบรรดาพระทั้งปวงองค์ไหนจะเป็นใหญ่กเหมือนพระองค์เล่า? ใครจะเสมอกับพระองค์ผู้ทรงสง่าราศีและขแยกบริสุทธิ์ ทั้งทรงกระทำคการอัศจรรย์นั้นเป็นที่น่ายำเกรงและน่างสรรเสริญเล่า?
อซด.
15:12 พระองค์ทรงเหยียดพระหัตถ์เบื้องขวาออก แผ่นดินก็ได้กลืนเขาเสีย.
อซด.
15:13 ในความเอ็นดูรักใคร่ของพระองค์นั้น พระองค์ได้ทรงนำหน้าพลไพร่ ซึ่งพระองค์ได้ทรงกไถ่ไว้ พระองค์ได้ทรงขพาเขามาถึง1ที่ประทับอันบริสุทธิ์ของพระองค์โดยฤทธิ์เดชของพระองค์.
อซด.
15:14 1ชนชาติต่างๆ ได้ยินแล้วก็สะทกสะท้าน คนที่อาศัยในฟะลิศตีมก็รู้สึกปวดร้าวยิ่งนัก.
อซด.
15:15 ครั้งนั้นพวกเจ้านายแห่งกอะโดมก็หวาดกลัว ผู้แกล้วกล้าแห่งเมืองขโมอาบก็สะทกสะท้าน คนที่อาศัยในคะนาอันก็คระส่ำระสายไป.
อซด.
15:16 กความตระหนกตกใจกลัวตกบนตัวเขา ข้าแต่พระยะโฮวาเพราะฤทธานุภาพแห่งแขนของพระองค์ เขาจึงนิ่งอยู่เหมือนขก้อนหิน จนพลไพร่ของพระองค์เดินผ่านข้ามไป โอ พระยะโฮวา จนพลไพร่ซึ่งพระองค์ทรงคซื้อไว้แล้วเดินผ่านข้ามไป.
อซด.
15:17 ข้าแต่พระยะโฮวา พระองค์จะทรงนำเขาเข้ามา และจะทรงกปลูกเขาไว้บนขภูเขาซึ่งเป็นมรดกของพระองค์ ข้าแต่พระยะโฮวา คือสถานที่ซึ่งพระองค์ทรงสร้างไว้ เพื่อเป็นที่ประทับของพระองค์คือที่บริสุทธิ์ซึ่งพระหัตถ์ของพระองค์ได้ทรงตั้งไว้.
อซด.
15:18 พระยะโฮวาจะทรง1กครอบครองอยู่เป็นนิตย์นิรันดร์.
อซด.
15:19 กองม้ากับรถรบของฟาโรห์และทหารม้าของพระองค์ได้ลงไปในกทะเล แล้วพระยะโฮวาทรงบันดาลให้น้ำทะเลไหลกลับมาขท่วมเสีย แต่ชนชาติอิสราเอลได้เดินไปบนดินแห้งกลางทะเลนั้น.
(2) บทเพลงของมิระยาม
ข้อ20–21
ข้อ20–21
อซด.
15:20 ฝ่ายกมิระยามขผู้เผยพระวจนะหญิงของพระเจ้า พี่สาวของอาโรนก็ถือรำมะนาและหญิงทั้งหมดก็ถือรำมะนาเดินตามเต้นรำไปด้วย.
อซด.
15:21 และมิระยามจึง1ร้องตอบพวกเขาว่า จงกร้องสรรเสริญพระยะโฮวาเถิด เพราะพระองค์ทรงได้ชัยชนะอย่างใหญ่หลวง พระองค์ทรงเหวี่ยงม้าและทหารม้าลงในทะเล.
III. ได้รับการนำพา
15:22—18:27
15:22—18:27
1. ประสบการณ์ของชนชาติอิสราเอลที่มาราและเอลิม
15:22–27
15:22–27
อซด.
15:22 โมเซได้นำชนชาติอิสราเอลขึ้นจากทะเลแดงไปยังป่ากันดารชื่อซูระ พวกเขาเดินไปในป่ากันดาร1สามวัน ก็2มิได้พบน้ำ.
อซด.
15:23 ครั้นมาถึงตำบลมาราแล้ว เขากินน้ำที่ตำบลมารานั้นไม่ได้เพราะน้ำนั้นขม เหตุฉะนั้นจึงตั้งชื่อว่า1กมารา.
อซด.
15:24 พลไพร่ทั้งปวงก็กบ่นต่อโมเซว่า เราจะเอาอะไรดื่ม?
อซด.
15:25 โมเซก็ร้องทูลพระยะโฮวา พระยะโฮวาจึงทรงชี้ให้เขาเห็น1ต้นไม้ต้นหนึ่ง เมื่อเขาทิ้งต้นไม้นั้นลงในน้ำ กน้ำก็หวาน พระองค์ได้ทรงตั้งบทบัญญัติและกฎเกณฑ์ไว้ และได้ทรง2ขทดสอบเขาในที่นั่น.
อซด.
15:26 ตรัสว่า ถ้าเจ้าทั้งหลายจะเชื่อฟังคำตรัสของพระยะโฮวาพระเจ้าของเจ้า จะประพฤติในสิ่งที่ถูกต้องต่อคลองพระเนตรของพระองค์ จะเงี่ยหูฟังพระบัญญัติและจะรักษาบทบัญญัติของพระองค์ทุกประการ กโรคต่างๆ ซึ่งเราได้บันดาลให้เกิดแก่ชนชาติอียิปต์นั้น เราจะไม่ให้บังเกิดแก่พวกเจ้าเลย เพราะเราคือ1ยะโฮวาผู้ ขรักษาเจ้า.
อซด.
15:27 เขาทั้งหลายพากันมาถึงตำบล1กเอลิมที่มี2บ่อน้ำพุสิบสองบ่อ มี2ต้นอินทผลัมเจ็ดสิบต้น แล้วหยุดพักใกล้บ่อน้ำนั้น.
คำอธิบาย เอ็กโซโด บทที่ 15
อซด.
15:1 ก บพส.106:12; เทียบ วว.15:3; วนฉ.5:1
อซด.
15:1 1 ดูวิวรณ์ 15:3 คำอธิบาย 1.
อซด.
15:1 ข อซด.15:21
อซด.
15:1 2 หรือ ได้รับการยกชูอย่างสูงส่ง ข้อ 21 ก็เช่นเดียวกัน.
อซด.
15:2 1 ดูวิวรณ์ 15:3 คำอธิบาย 1.
อซด.
15:2 ก ยซย.12:2; บพส.118:14; 18:1–2; 59:17; 140:7
อซด.
15:2 ข อซด.14:13
อซด.
15:2 2ข ในข้อ 1–12 ชนชาติอิสราเอลสรรเสริญพระเจ้าเพื่อความรอดของพระองค์และชัยชนะของพระองค์ (ข้อ 1ข). ความรอดเกี่ยวข้องกับพลไพร่ของพระเจ้า ส่วนชัยชนะเกี่ยวข้องกับศัตรูของพระเจ้า. ขณะที่พระเจ้าได้ทรงตีศัตรูให้พ่ายแพ้ พระเจ้าก็ได้ทรงช่วยพลไพร่ของพระองค์ให้รอด (เทียบ ฮร.2:14–15).
อซด.
15:2 ค พบญ.10:21; บพส.109:1
อซด.
15:2 ง 2ซมอ.22:47; บพส.18:46: 99:5, 9; 145:1; ยซย.25:1
อซด.
15:3 ก เทียบ บพส.24:8; วว.19:11
อซด.
15:3 ข อซด.3:15; 6:3; บพส.83:18; ยซย.42:8
อซด.
15:4 ก อซด.14:6, 9, 23, 26–28
อซด.
15:4 ข นฮย.9:11
อซด.
15:5 ก อซด.14:28; 15:10
อซด.
15:6 ก บพส.118:15–16
อซด.
15:7 ก ยซย.5:24; 47:14; มลค.4:1
อซด.
15:8 ก 2ซมอ.22:16; บพส.18:15
อซด.
15:8 ข บพส.78:13; เทียบ ยฮซ.3:16
อซด.
15:10 ก อซด.14:28; 15:5
อซด.
15:11 ก พบญ.3:24; 1ซมอ.2:2; บพส.71:19; 89:6
อซด.
15:11 ข ยซย.6:3; วว.4:8
อซด.
15:11 ค บพส.77:14
อซด.
15:11 ง บพส.22:3; 78:4; ยซย.60:6; 63:7
อซด.
15:13 ก 2ซมอ. 7:23; 1คนก. 17:21; นฮย.1:10; บพส.77:15
อซด.
15:13 ข บพส.77:20; 78:52–54
อซด.
15:13 1 แม้ว่าพระวิหารที่เป็นที่ประทับของพระเจ้ายังไม่ได้ถูกสร้างขึ้นจนผ่านมาหลายศตวรรษ แต่ข้อนี้กลับกล่าวถึงที่ประทับของพระเจ้า. ที่ประทับของพระเจ้านั้นในระยะแรกคือพลับพลา ในระยะหลังคือพระวิหาร ทั้งสองอย่างล้วนเป็นแบบเล็งถึงคริสตจักร (เทียบ 25:9 คำอธิบาย 1). พลับพลาถูกสร้างขึ้นภายในหนึ่งปีหลังจากการเดินทางออกจากอียิปต์ (13:4; 40:17) และได้คงอยู่ในท่ามกลางพลไพร่จนกว่าพระวิหารจะถูกสร้างขึ้น (1พกษ.5—7). ที่นี่ได้กล่าวถึงที่ประทับของพระเจ้า ซึ่งชี้ให้เห็นว่าการรับบัพติศมานำมาสู่การดำเนินชีวิตคริสตจักร (กจ.2:38–47).
อซด.
15:14 1 ข้อ 14–15 เป็นถ้อยคำเชิงบทกลอน ซึ่งพยากรณ์ว่าชนชาติอิสราเอลจะตีศัตรูของพระเจ้าให้พ่ายแพ้และได้รับแผ่นดินงามเป็นมรดก. ชนชาติต่างๆ เป็นเครื่องหมายเล็งถึงพวกที่ไม่เชื่อ ชนชาติฟะลิศตีมซึ่งอาศัยอยู่ระหว่างอียิปต์และแผ่นดินงามเป็นเครื่องหมายเล็งถึงพวกที่อยู่ในโลกแห่งศาสนา (1ซมอ.6:1–18 และข้อ 4 คำอธิบาย 1); ชนชาติอะโดมซึ่งเป็นเชื้อสายของเอซาว (ยนซ.36:1) เป็นเครื่องหมายเล็งถึงมนุษย์ธรรมชาติที่ไม่ได้ถูกเลือกสรร, ช่วยไถ่, บังเกิดใหม่, และเปลี่ยนแปลง (รม.9:10–13); ชนชาติโมอาบซึ่งเป็นเชื้อสายของโลต เป็นเครื่องหมายเล็งถึงพวกที่อยู่ฝ่ายเนื้อหนัง เพราะว่าต้นกำเนิดของเขาคือการประพฤติผิดประเวณีในวงศ์ญาติ (ยนซ.19:30–38); และคนที่อาศัยอยู่ในคะนาอัน เกี่ยวข้องกับอิทธิพลที่ชั่วร้ายในสวรรค์ทั้งหลาย (อฟ.6:12). ความมุ่งหมายทั้งสิ้นของศัตรูก็คือขัดขวางพลไพร่ของพระเจ้าไม่ให้บรรลุถึงพระประสงค์ของพระองค์ กล่าวคือก่อสร้างที่ประทับของพระเจ้า เพื่อสำเร็จพระประสงค์ของพระองค์. อย่างไรก็ตาม ในสายพระเนตรของพระเจ้า พระองค์ได้ทรงบรรลุถึงพระประสงค์ของพระองค์แล้ว. เหตุฉะนั้น โมเซจึงได้ใช้รูปกาลสมบูรณ์มากล่าวถึงที่ประทับของพระเจ้า (ข้อ 13, 17) อัครทูตโยฮันก็ได้ใช้รูปกาลอดีตมาบรรยายถึงกรุงเยรูซาเล็มใหม่ (วว.21:2—22:5).
อซด.
15:15 ก เทียบ พบญ.2:4
อซด.
15:15 ข เทียบ อฤธ.22:3
อซด.
15:15 ค ยฮซ.2:9, 11, 24; 5:1
อซด.
15:16 ก พบญ.2:25; 11:25
อซด.
15:16 ข 1ซมอ.25:37
อซด.
15:16 ค บพส.74:2
อซด.
15:17 ก บพส.80:8; ยรม.32:41
อซด.
15:17 ข บพส.78:54
อซด.
15:18 ก บพส.10:16; 29:10; 146:10; ดนอ.2:44; วว.11:15
อซด.
15:18 1ก ที่ประทับของพระเจ้าก็คือบ้านของพระเจ้า ซึ่งนำมาสู่อาณาจักรของพระเจ้า ก็คือการครองอำนาจของพระเจ้า. วันนี้คริสตจักรเป็นบ้านของพระเจ้าก่อน จากนั้นก็เป็นอาณาจักรของพระเจ้า (1ตธ.3:15; รม.14:17). คริสตจักรนำอาณาจักรของพระเจ้ามาสู่แผ่นดินโลก (อฟ.2:19; มธ.16:18–19). เหตุฉะนั้น ข้อ 1–18 บ่งชี้ว่าเป้าหมายแห่งความรอดของพระเจ้าก็คือการก่อสร้างที่ประทับของพระองค์เพื่อก่อตั้งอาณาจักรของพระองค์.
อซด.
15:19 ก อซด.14:23
อซด.
15:19 ข อซด.14:28–29
อซด.
15:20 ก อฤธ.26:59; มคา.6:4
อซด.
15:20 ข วนฉ.4:4; 2พกษ.22:14; ลก.2:36; กจ.21:9
อซด.
15:21 1 หรือ ร้องต่อพวกเขา.
อซด.
15:21 ก
อซด.
15:22 1 สามวันเป็นเครื่องหมายเล็งถึงการเป็นขึ้น (มธ.16:21; กจ.10:40; 1กธ.15:4). นี่บ่งชี้ว่าพลไพร่ของพระเจ้าได้ถูกแบ่งแยกออกจากอียิปต์ในการเป็นขึ้น. ในด้านลบแล้วป่ากันดารเป็นเครื่องหมายเล็งถึงดินแดนแห่งการเร่ร่อน แต่ในด้านบวกป่ากันดารเป็นเครื่องหมายเล็งถึงดินแดนที่แบ่งแยกออกจากโลก (อฤธ.14:33). ระยะทางเดินสามวันนั้นสอดคล้องกับการรับบัพติศมา ซึ่งนำผู้คนออกจากโลกโดยการตายของพระคริสต์ และเข้าสู่ป่ากันดาร ซึ่งเป็นขอบเขตแห่งการแบ่งแยกในการเป็นขึ้นของพระคริสต์ (รม.6:3–5). ดู 14:30 คำอธิบาย 1 และ ยนซ.7:17 คำอธิบาย 1.
อซด.
15:22 2
อซด.
15:23 ก เทียบนรธ.1:20
อซด.
15:23 1ก หมายถึง ขม. น้ำขมของมารา เป็นเครื่องหมายเล็งถึงสภาพแวดล้อมที่ขมขื่นซึ่งพลไพร่ของพระเจ้าได้ประสบขณะที่เขาดำเนินชีวิตและเคลื่อนไหวอยู่ในขอบเขตแห่งการเป็นขึ้น เขาอยู่ภายใต้การทรงนำของพระเจ้าและค้นพบว่าไม่มีการหล่อเลี้ยงฝ่ายธรรมชาติเพื่อสนองความต้องการของเขา.
อซด.
15:24 ก อซด.16:2; 17:3
อซด.
15:25 1 ต้นไม้ที่เยียวยารักษาน้ำขมนั้นเป็นเครื่องหมายเล็งถึงกางเขนของพระคริสต์ ซึ่งก็คือกางเขนแห่งการเยียวยารักษา (1ปต.2:24). เหมือนดังโมเซได้เห็นนิมิตของต้นไม้และทิ้งต้นไม้นั้นลงในน้ำขม เราก็ต้องมองเห็นนิมิตของพระคริสต์ผู้ตรึงกางเขนและปรับใช้กางเขนของพระคริสต์ในสภาพแวดล้อมที่ขมขื่นของเรา. การที่เราประสบการณ์การตายของพระคริสต์ในขอบเขตของการเป็นขึ้น (ฟป.3:10) จะทำให้สภาพแวดล้อมที่ขมขื่นของเรากลายเป็นหวานชื่น.
อซด.
15:25 ก เทียบ 2พกษ.2:21
อซด.
15:25 ข อซด.16:4; พบญ.8:2, 16; วนฉ.2:22; 3:1, 4; บพส.66:10
อซด.
15:25 2ข พระเจ้าทรงใช้ประสบการณ์ของกางเขนที่อยู่ในสภาพแวดล้อมที่ขมขื่นของเรามาทดสอบเราและเปิดโปงเรา.
อซด.
15:26 ก อซด.23:25; พบญ.7:15; เทียบ พบญ.28:60
อซด.
15:26 1 หรือ ยะโฮวาทรงเป็นผู้รักษาเขา. กรณีนี้บ่งชี้ว่า ชนชาติอิสราเอลป่วยแล้ว (มธ.9:12 และคำอธิบาย). นี่เป็นเครื่องหมายเล็งว่า บางครั้งไม่เพียงน้ำแห่งสภาพแวดล้อมของเรานั้นขม (ดูข้อ 23 คำอธิบาย 1) แม้กระทั่งตัวของเราเองก็ขมด้วยเช่นกัน กล่าวคือ ป่วยแล้ว และต้องการการเยียวยารักษา (เทียบข้อ 24). ขณะที่เราประสบการณ์กางเขนของพระคริสต์และดำเนินชีวิตแห่งการตรึงกางเขน ชีวิตแห่งการเป็นขึ้นของพระคริสต์ก็จะกลายเป็นฤทธิ์เดชที่รักษาเราและองค์พระผู้เป็นเจ้าก็จะกลายเป็นผู้รักษาเรา. เทียบ ยซย.53:4 คำอธิบาย 3; มธ.8:17 คำอธิบาย 1; และ 1ปต.2:24 คำอธิบาย 8.
อซด.
15:26 ข บพส.103:3; 147:3; ฮซอ.6:1
อซด.
15:27 ก อฤธ.33:9
อซด.
15:27 1ก หมายถึง ผู้ทรงฤทธิ์, ผู้เข้มแข็ง, หรือต้นไม้ใหญ่.
อซด.
15:27 2 ประสบการณ์ของชนชาติอิสราเอลในเอลิมเป็นรูปภาพที่บรรยายถึงประสบการณ์ชีวิตแห่งการเป็นขึ้น. และประสบการณ์นี้เป็นผลลัพธ์มาจากประสบการณ์กางเขนในมารา. ในเอลิมมีบ่อน้ำพุที่หลั่งไหล 12 บ่อและต้นอินทผลัมที่เติบโตอยู่ 70 ต้น. ในพระคัมภีร์ บ่อน้ำพุเป็นเครื่องหมายเล็งถึงชีวิตที่ไหลออกมาจากพระเจ้าในการเป็นขึ้นและไหลเข้าสู่ผู้คนที่พระองค์ทรงเลือกสรรไว้ (ยฮ.4:10, 14; 7:37–39; วว.22:1) และต้นอินทผลัมเป็นเครื่องหมายเล็งถึงชีวิตที่เจริญงอกงาม (บพส.92:12) ปิติยินดีในความอิ่มหนำ (ลวต.23:40; นฮย.8:15) และมีชัยชนะต่อความทุกข์ยาก (ยฮ.12:13; วว.7:9). หมายเลข 12 เป็นเครื่องหมายเล็งถึงการผสมกลมกลืนระหว่างสภาพพระเจ้ากับสภาพมนุษย์เพื่อปฏิบัติการในการปกครองของพระเจ้าอย่างครบถ้วนและครบสมบูรณ์สืบไปเป็นนิตย์ (ดู วว.21:12 คำอธิบาย 2; ข้อ 13 คำอธิบาย 1 และ 22:2 คำอธิบาย 4). หมายเลข 70 เท่ากับ 7 คูณด้วย 10. หมายเลข 7 เป็นเครื่องหมายเล็งถึง ความครบถ้วนและความครบสมบูรณ์ที่อยู่ในการเคลื่อนไหวแห่งยุคสมัยของพระเจ้า (วว.2:29คำอธิบาย 1). ส่วนหมายเลข 10 เป็นเครื่องหมายเล็งถึงความครบสมบูรณ์ (ดู วว.2:10 คำอธิบาย 2) ดังนั้นหมายเลข 70 นี้จึงเป็นเครื่องหมายเล็งถึงความครบถ้วนและความอุดมสมบูรณ์ที่อยู่ในกาลเวลา เพื่อการเคลื่อนไหวแห่งยุคสมัยของพระเจ้าจะได้สำเร็จสมบูรณ์. เหตุฉะนั้นบ่อน้ำพุ 12 บ่อในเอลิมเป็นเครื่องหมายเล็งถึงพระเจ้าผู้ทรงเป็นน้ำแห่งชีวิตซึ่งหลั่งไหลเข้าสู่ผู้คนที่พระองค์ทรงเลือกสรรไว้และผสมกลมกลืนกับพวกเขาเพื่อสำเร็จการปกครองอันนิรันดร์ของพระองค์ และต้นอินทผลัม 70 ต้นเป็นเครื่องหมายเล็งถึงพระเจ้าผู้ทรงเป็นชีวิตซึ่งเติบโตขึ้นในพลไพร่ของพระองค์และปฏิบัติการในการปกครองแห่งยุคสมัยของพระองค์เพื่อสำแดงความอุดมสมบูรณ์และชัยชนะแห่งชีวิตอันศักดิ์สิทธิ์.
กรณีที่หมายเลข 12 และหมายเลข 70 ถูกใช้พร้อมกัน นี่เป็นเครื่องหมายเล็งว่าพลไพร่ของพระเจ้าจะกระทำให้การปฏิบัติของพระองค์สำเร็จลุล่วงลง (24:1, 4; ลก.9:1; 10:1) โดยชีวิตที่หลั่งไหลซึ่งมีเครื่องหมายโดยบ่อน้ำ 12 บ่อและชีวิตที่เติบโตซึ่งมีเครื่องหมายโดยต้นอินทผลัม 70 ต้น.
กรณีที่หมายเลข 12 และหมายเลข 70 ถูกใช้พร้อมกัน นี่เป็นเครื่องหมายเล็งว่าพลไพร่ของพระเจ้าจะกระทำให้การปฏิบัติของพระองค์สำเร็จลุล่วงลง (24:1, 4; ลก.9:1; 10:1) โดยชีวิตที่หลั่งไหลซึ่งมีเครื่องหมายโดยบ่อน้ำ 12 บ่อและชีวิตที่เติบโตซึ่งมีเครื่องหมายโดยต้นอินทผลัม 70 ต้น.